Sáng 21/11/2026, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) và Luật Nhà ở (sửa đổi). Hai luật cùng có hiệu lực từ ngày 1/7/2027, tác động trực tiếp tới cách chủ đầu tư nhận cọc, thu tiền và cách người dân mua bán nhà ở xã hội.
Tóm tắt nhanh
- Hai luật được thông qua ngày 21/11/2026, hiệu lực từ 1/7/2027.
- Tiền cọc mua bất động sản dự án tối đa 5% giá bán, chỉ thu khi dự án đủ điều kiện kinh doanh.
- Nhà ở hình thành trong tương lai: lần thanh toán đầu không quá 30%, trước bàn giao không quá 70%.
- Nhà ở xã hội chỉ được bán lại cho đúng đối tượng, kể cả sau 5 năm.
Siết việc nhận cọc và thu tiền trước của chủ đầu tư
Theo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), chủ đầu tư chỉ được nhận đặt cọc khi bất động sản đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Mức cọc tối đa là 5% giá bán hoặc giá thuê mua và được trừ vào lần thanh toán đầu tiên.
Luật nghiêm cấm việc thu tiền dưới mọi hình thức để huy động vốn trái phép khi dự án chưa đủ điều kiện.
Với nhà ở, công trình hình thành trong tương lai, lần thanh toán đầu tiên không vượt quá 30% giá trị hợp đồng, đã gồm tiền cọc. Tổng số tiền thu trước khi bàn giao không quá 70%; trường hợp bên bán là tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài theo luật định, mức trần là 50%.
| Nội dung | Quy định mới |
|---|---|
| Tiền đặt cọc | Tối đa 5% giá bán/giá thuê mua |
| Thanh toán lần đầu | Không quá 30% giá trị hợp đồng (gồm cọc) |
| Tổng tiền thu trước bàn giao | Không quá 70% (50% với một số tổ chức có vốn nước ngoài) |
| Vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp | Tối thiểu 20% tổng vốn đầu tư (dự án dưới 20 ha); 15% (từ 20 ha trở lên) |
| Hiệu lực | Từ ngày 1/7/2027 |
Minh bạch hồ sơ pháp lý và hợp đồng mua bán
Trước khi mở bán, chủ đầu tư phải công khai hồ sơ pháp lý về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng. Thông tin công khai gồm cả các hạn chế về quyền sở hữu, quyền sử dụng, tình trạng tranh chấp, thế chấp và mẫu hợp đồng sẽ ký với khách hàng.
Các thông tin này phải đăng trên Hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản cùng trang thông tin của doanh nghiệp, đồng thời cập nhật khi có thay đổi. Hợp đồng mẫu chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Luật cấm đưa vào hợp đồng điều khoản cho phép chủ đầu tư tự ý tăng giá hoặc đơn phương loại trừ trách nhiệm.
Chủ đầu tư cũng phải hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai với phần dự án chuyển nhượng trước khi giao dịch. Theo Báo Sài Gòn Giải Phóng, quy định này nhằm hạn chế đầu cơ và chuyển nhượng qua nhiều khâu làm đội giá nhà.
Nhà ở xã hội: bán lại đúng đối tượng, không nộp tiền sử dụng đất
Luật Nhà ở (sửa đổi) gồm 13 chương, 129 điều, được 467/485 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Trong 5 năm kể từ khi thanh toán đủ, người mua nhà ở xã hội chỉ được bán lại cho chủ đầu tư hoặc người thuộc diện được mua, với giá tối đa bằng giá trong hợp đồng ban đầu.
Sau 5 năm, người mua được bán lại cho người thuộc diện được mua nhà ở xã hội, giá do các bên thỏa thuận. Bên bán không phải nộp tiền sử dụng đất nhưng vẫn nộp thuế thu nhập theo quy định. Luật cũng giao UBND cấp tỉnh quyết định việc dự án nhà ở thương mại phải dành quỹ đất ở để xây nhà cho thuê, nhà ở xã hội.
Quy định về sở hữu nhà của người nước ngoài và chung cư cũ
Cá nhân nước ngoài được phép nhập cảnh vào Việt Nam được sở hữu căn hộ chung cư không gắn với quyền sử dụng đất. Chi nhánh, văn phòng đại diện doanh nghiệp nước ngoài, quỹ đầu tư và chi nhánh ngân hàng nước ngoài đang hoạt động tại Việt Nam cũng thuộc diện này.
Luật cũng xác định cụ thể các trường hợp chung cư phải phá dỡ và bổ sung ưu đãi cho chủ đầu tư cải tạo chung cư cũ.
Người mua nên làm gì?
- Không vội nộp tiền “giữ chỗ”. Hỏi rõ dự án đã đủ điều kiện kinh doanh chưa; nếu chưa, khoản thu này có rủi ro pháp lý cao.
- Đối chiếu tỷ lệ thanh toán. Kiểm tra lịch thanh toán trong hợp đồng có vượt ngưỡng 30% lần đầu và 70% trước bàn giao hay không.
- Tra cứu hồ sơ công khai. Xem tình trạng thế chấp, tranh chấp và quy hoạch của dự án trước khi ký.
- Lưu ý thời điểm hiệu lực. Các quy định mới áp dụng từ 1/7/2027; giao dịch trước thời điểm này vẫn theo luật hiện hành.
Cần tư vấn? MTP LAND hỗ trợ kiểm tra quy hoạch, pháp lý và giá đất khu vực Mê Linh, Đông Anh, Vĩnh Phúc, Hưng Yên, Hải Phòng.
Hotline: 0945.688.689
Nguồn tham khảo: Báo Xây dựng; Báo Sài Gòn Giải Phóng; LuatVietnam. Bài viết do MTP LAND tổng hợp, biên tập.




